روابط عمومی و انواع آن
روابط عمومی از دل نیاز جامعه به نهادی که پاسخگو باشد و بین منافع فردی و مصالح اجتماعی وفاق ایجاد کند ،سر برآورده و پا به عرصه حیات گذاشته است.
روابط عمومی مجموعه ای از عملیات ارتباطی آگاهانه مبتنی بر برنامه و تحقیق است که با استفاده از شیوه های علمی و هنری بدنبال ارتباط با مردم و اطلاع یابی از نظرهای آنان تجزیه و تحلیل گرایش های مخاطبان و افکار عمومی بمنظور گفت و گوبا آنان برای رسیدن به تفاهم با کاربرد روش ها و ابزارهای ارتباطی نوشتاری ،گفتاری،و شنیداری است.
طبق این تعریف،ویژگی های زیر را می توان برای روابط عمومی استنباط کرد:
1-روابط عمومی ،در پی ارتباط دوسویه با مخاطب است.
2-هدف روابط عمومی استقرار و حفظ تفاهم دوطرفه است.
3-مخاطب در برنامه ریزی های روابط عمومی با آگاهی کامل ابفای نقش می کند و سهیم است.
4-روابط عمومی برای تامین اهداف مورد قبول جامعه تلاش می کند و دارای مسئولیت اجتماعی است.
5-روابط عمومی صرفا به دنبال اطلاع رسانی نیست بلکه مکمل این فرایند را اطلاع رسانی نیست بلاه مکمل این فرایند را اطلاع یابی می داند در واقع روابط عمومی از طریق اطلاع یابی بر اهمیت تاثیر پذیری از افکار عمومی صحه می گذارد.
از سوی دیگر روابط عمومی های موجود سازمان ها و نهادها را از نظر کیفیت کار یعنی یاری به مدیریت سازمان در تحقق اهداف سازمانی ،اعتقاد به شفافیت امور و پاسخگویی رعایت حقوق شهروندان ،شناخت تکالیف و مسئولیت های حکومتی ،حق نظارت مردم بر کارها و حق مردم در نقد و ارزیابی برنامه ها و عملکرد ها و داشتن راهبردها و برنامه های معین به سه دسته تقسیم می کنند:
1-روابط عمومی تبلیغات گرا یا توجیه گر :این نوع روابط عمومی فقط عنوانی از آن را یدک می کشد و شاید واقع بینانه تر باشد که بجای روابط عمومی به آن عنوان واحد تبلیغات را اطلاق کنیم که در آن جریان ارتباطی یکسویه ازطرف سازمان به سمت گروه های اجتماعی شکل میگیرد و پیام های آن صرفاحاوی اطاعات خوشایند و گزینشی سازمان و مبتنی بر منفعل بودن مخاطب هستند.در این نوع روابط عمومی بدون اعتنا به جایگاه والای افکار عمومی به توجیه عملکرد سازمان توجه می شود .و با تحریف ،پنهانکاری ،دروغ و گمراهی و بستن راه های نشر اطلاعات واقعی و عینی سازمان به خارج با حجم زیادی از اطلاع رسانی و تبلیغات فریب دهنده سعی در بزک کردن و مشاطه کردن اهداف ،برنامه هاو فعالیت های سازمان می نمایند .در واقع ابن نوع روابط عمومی با نگرش عمل گرایانه بر اساس الگوی تبلیغاتی و انتشاراتی عمل می کند.
2-روابط عمومی اطلاع رسان یا تبیین گر:این نوع روابط عمومی ،در واقع همان نوع قبلی با اندکی تغییر است .مهم ترین مزیت آن نسبت به نوع قبلی ،توجه به اقناع علمی مخاطبان و پذیرش حق آگاهی مردم از امور ،و ارتقای نقش روابط عمومی از تکنسین ارتباطات به تسهیل گر ارتباطات است .روابط عمومی اطلاع رسانی گر چه تا حدودی از واحد تبلیغات فاصله میگیرد اما فاصله خود را با روابط عمومی راستین و واقعی حفظ می کند .دلیل این ادعا ،بی توجهی به تفاهم دو طرفه ،بی اعتنایی به منا فع و انتظارات گروه های اجتماعی ،تلاش برای کنترل افکار عمومی ،مرکز گرایی و بی توجهی به اصول اخلاقی حرفه ای روابط عمومی است .و بطور کلی وظیفه روابط عم.می را تا سطح واسطه گرایی اطلاعات تنزیل می دهد.این نوع روابط عمومی با روحیه محافظه کارانه بدون انگیزه و شوق عرصه های ههنوعه و خطوط قرمز پاسداری و بصورت منفعل و بدون ابتکار و خلاقیت با روزمرگی در واقع رفع تکلیف می کند .
3-روابط عمومی مردم گرا یا تحلیل گر :این نوع روابط عمومی در واقع ماهیت و طبیعت واقعی روابط عمومی را متجلی می کند .این روابط عمومی تقویت و درک متقابل با مخاطبان و مردم را هدف قرار داده و با اعتماد به نفس و استدلال و منطق قوی ،ضمن صیانت از منافع سازمان ،از منافع مردم ،دولت و سازمان های دیگر هم پاسداری می کند .این نوع روابط عمومی یک روابط عمومی مخاطب مدار است و به اهداف دراز مدت می اندیشد .و همانقدر که برای مدیر سازمان ارج و احترام قائل است برای مخاطبان سازمان و همگان نیز حق آگاه شدن ،پاسخگویی ،انتقاد و حق نظارت قائل است .توجه به مرز گشایی و مرکز گستری به معنی خارج شدن از سازمان و توسعه گستره فعالیت های ارتباطی به سمت کلیه گروه های مرتبط و بستر سازی برای سهیم شدن آنها در تصمیم سازی ها ی سازمان و ایفای نقش تسهیل گری و تصمیم گیری و مدیریت ارتباطات به جای پرداختن به نقش های تکنسین یا تسهیل گر ارتباطات و نیز توجه به منافع عمومی و مورذ قبول جامعه و عمل به رفتارهای معطوف به آن ها و پرهیز از رفتارهای مضر برای منافع عمومی از دیگر ویژگی های این نوع روابط عمومی بشمار می رود.
منبع:ماهنامه علمی تخصصی روابط عمومی شماره 68
